Vette wereldspeler op vijf continenten

Als een wijn omschreven wordt met het woord ‘vet’, dan is het zo goed als zeker een Chardonnay. Deze druif vind je in alle wijngebieden van de wereld. Hij smaakt overal anders en toch herken je ‘m als een Chardonnay. Dat maakt de druif ongekend populair.

De indruk van ‘vet’ in een wijn kan ontstaan door verschillende oorzaken. Belangrijk is de glycerine in de wijn, een stof die ontstaat bij de fermentatie. Glycerine geeft de wijn een vol mondgevoel. Dat geeft een smaakimpressie alsof de wijn vettig of zoetig is. Een extra bijdrage aan de vet-ervaring levert de alcohol in de wijn, die van zichzelf een warme en mondvullende smaak heeft. Alcohol en glycerine samen zorgen voor een verhoogde viscositeit in de wijn. Herkenbaar aan de tranen die langs het glas naar beneden lopen als je de wijn door het glas hebt gewalst. Ook de smaak van de Chardonnay-druif draagt een steentje bij. Hij heeft van zichzelf veel aroma van rijp tropisch fruit, zoete peer en mango wat zorgt voor de volle, rijke smaak. De smaakeigenschappen worden versterkt als hij in het juiste ‘terroir’ groeit: een gebied met warme zomers, een droge lange nazomer en een niet te rijke, goed waterdoorlatende bodem met kalk. Daarom is Chardonnay wijn uit een warm gebied als Californië ook ‘vetter’ dan een wijn uit het relatief koele Bourgogne.

Barrel fermented
Bij de productie van witte wijn is het de standaardprocedure om het sap van de geperste druiven op grote roestvrijstalen tanks te laten vergisten. Daarna kan de wijn in houten vaten worden overgeheveld om te rijpen. Zo neemt de wijn smaken van het hout op. We proeven dat meestal als vanille. Zijn de vaten stevig gebrand, dan proef je ook toast en noten in de wijn. Nieuwe vaten geven meer smaak af dan eerder gebruikte. En vaten van Amerikaanse eiken geven meer vanilletonen dan die gemaakt van Franse eiken. Laat je echter het sap niet op staal vergisten maar direct in het houten vat dan heet dat in de Nieuwe Wereld: barrel fermentation. Vergisten op vat heeft een groot voordeel: de smaken van het hout worden beter en subtieler in de wijn geïntegreerd en de smaak is complexer.

TOP-5 vette Chardonnays uit vijf verschillende werelddelen:

1. Noord-Amerika: Californië, Meiomi Chardonnay 2016 (art. nr. 061382)
Wijnmaakster Melissa Stackhouse van Meiomi doet iets bijzonders: ze maakt wijn in drie ver uit elkaar gelegen herkomstgebieden aan de Californische kust om ze later te blenden tot de optimale mix. Elke regio draagt bij aan de smaak: Sonoma County (33%) geeft gebakken appel en citrus, Monterey County (33%) pruim en mineralen en Santa Barbara County (33%) tropisch fruit en gegrilde ananas. Door het blenden verhoogt ze de complexiteit van de individuele wijnen. Kracht en elegantie gaan hier samen.

2.  Zuid-Amerika: Chili, Santa Alicia Chardonnay 2017, Gran Reserva (art. nr. 226570)
Santa Alicia heeft wijngaarden in de Maipovallei, het hart van de Chileense wijnproductie. De druiven worden met de hand geplukt, geperst en 60% van het sap vergist in kleine houten vaten van Frans eikenhout. De rest op roestvrijstaal. De geur is complex met verse kaas, karamel, rijpe ananas, appel en peer. De smaak is kruidig en de afdronk heeft lekker frisse zuren. In deze wijn is de invloed van het gebrande hout goed te proeven.

3. Australië: Yarra Valley, Yering Station Village Chardonnay (art. nr. 034973)
De Yarra Valley in het zuiden van Australië bij de stad Melbourne is een ‘cool climate’-regio en om die reden uitermate geschikt voor de productie van Chardonnay en Pinot Noir. Deze Village Chardonnay krijgt 100% ‘barrel fermentation’; vergisting in het houten vat. Om de invloed van het hout te beteugelen gaat slechts 20% op nieuwe houten vaten en de rest op grote en kleine gebruikte vaten. Deze Chardonnay heeft fris zuur, mineralen, vanille, perzik, een botertje en citrus. Lekker fris en sappig en niet te veel hout. Niet voor niets krijgt hij 95 punten van de Australische wijnschrijver James Halliday.

4. Europa: Bourgogne, Remoissenet: Chassagne-Montrachet blanc 2015 (art. nr. 221907)
Bernard Repolt is sinds 2005 de baas van dit 150 jaar oude wijnbedrijf dat klassieke rode en witte Bourgogne maakt. Door het koele klimaat worden de druiven – zeker in een topjaar als 2015 – wel goed rijp, maar behouden ze ook hun frisse zuren. Deze Chassagne-Montrachet is een van zijn topwijnen van het huis. De wijn is zeer verfijnd met hout, vanille, peer, exotisch fruit en citrus. Proef je dit ná een Australische of Californische Chardonnay dan valt hij weg in het smaakgeweld. Maar aan de verfijning, frisheid en complexiteit van deze wijn kunnen de andere wijnen niet tippen.

5. Zuid-Afrika: Western Cape, Kleine Zalze, Chardonnay 2017, Vineyard Selection, Barrel Fermented (art. nr. 083736)
Voor deze Chardonnay kiest wijnmaker Alastair Rimmer alleen druiven van zijn beste wijngaarden. Voor de vergisting begint laat hij de gekneusde druiven twaalf uur gekoeld rusten in hun eigen sap waardoor de wijn meer fruitconcentratie krijgt. Daarna vergist het druivensap in houten vaten (zie kader). De wijn heeft een lichtgele kleur, hij geurt en smaakt naar appel, peer, citroen en vanille. Een spannende wijn door de combinatie van volle rijpe smaken en frisse zuren.