Groentjes – de allerjongste bladgroenten

Jonge bladgroenten bieden volop mogelijkheden en voordelen. Ze zijn mals en gebruiksklaar, je kunt spelen met de verschillende smaken en ze zijn breed inzetbaar. Adrie van den Einden van Green Specialties vertelt wat de jonge bladgroenten van zijn bedrijf zo bijzonder maakt.

Green Specialties is, zoals de naam al aangeeft, gespecialiseerd in de teelt van jonge bladgroenten, en wel uit de volle grond. Het landbouwbedrijf is al generaties lang in de familie. Sinds 1999 houdt de vierde generatie Van den Einden zich volledig bezig met de teelt van jonge bladgroenten. Op ruim 150 hectare grond verbouwen zij in het Brabantse Lierop en omgeving verschillende soorten gewassen. Deze zijn separaat en als mix via verspartner Smeding Groenten en Fruit in de vestigingen van Sligro en via het bestelplatform verkrijgbaar.

Jonge blaadjes
Hoewel de bladgroenten van Green Specialties jong geoogst worden, slaat de term jong bij bladgroenten niet per se op een korte periode tussen zaaien en oogsten. “Jonge bladgroenten staan voor losse, kleine blaadjes. Wij telen geen kroppen, maar babyleafs”, licht Adrie toe. “Een van de voordelen daarvan is dat er bij het oogsten alleen bij de steel een piepklein snijvlakje ontstaat. Snijvlakken van kroppen zijn groter en bij voorgesneden kroppen is bovendien het blad beschadigd. De snijvlakken worden sneller bruin, wat de houdbaarheid verkort. Babyleafs blijven langer vers,  zijn gebruiksklaar en ze hebben een hoog decoratief gehalte.”

‘We telen, verwerken en distribueren de groenten zelf en werken daarbij zo duurzaam mogelijk’

Hoe smaakt het eigenlijk?
Bulls blood (verkrijgbaar in slamix): frisse, lichte notensmaak met tonen van rode biet
Curly kale green of red: boerenkoolachtige smaak
Eikenblad: zachte, zoete smaak
Groene batavia (verkrijgbaar in slamix): zacht en enigszins bitter
Landcress: sterke, peperachtige smaak
Lollo rosso: zachte, lichtzoete smaak
Mache / veldsla: zachte, iets nootachtige smaak
Mizuna (verkrijgbaar in slamix): licht peperige smaak
Red chard: frisse, licht bittere smaak met tonen van rode biet
Rucola: pittig, ruw en uitgesproken nootachtig
Spinazie: milde, zachte smaak
Tatsoi (verkrijgbaar in slamix): neutraal en een lichtgekruide koolsmaak

Vrijheid
De groenten worden bij Green Specialties in de volle grond geteeld, zonder bescherming van glazen kassen en dus altijd op het ritme van de natuur. Je kunt dit als een risico beschouwen, maar Adrie ziet dat niet zo: “Je moet doen wat bij je past. Ik heb een opleiding glastuinbouw gevolgd en in het Westland in de kassen gewerkt. Dat was heel anders dan ik van huis uit gewend was. De vrijheid van het buiten bezig zijn, de technie­ken die erbij komen kijken, het trok mij veel meer. Ik vind het machtig! Bovendien groeien gewassen in de volle grond minder geforceerd. Je krijgt er onder andere een iets dikker blad door, wat lekkerder is dan slablaadjes die zo dun zijn als krantenpapier.’’

Zuivere grond
“Met Green Specialties willen we markt- en kwaliteitsleider zijn op het gebied van verpakte, dagverse jonge bladgroenten”, vervolgt Adrie. “Hierbij houden we het hele proces in eigen hand, we telen, verwerken en distribueren de groenten zelf. Daarmee bedienen we klanten in het hogere segment van de markt, die onze kwaliteit ook herken­nen en waarderen. Daarnaast vinden we het belangrijk om zo duurzaam mogelijk te werken. Dat begint met de keuze voor de zaden. Die selecteren we, naast op raseigenschappen als vorm en kleur, op bepaalde resistenties. Dat betekent dat ze niet vatbaar zijn voor een aantal ziektes, zodat we zo min mogelijk gewasbeschermingsmiddelen hoeven te gebruiken. We zorgen er ook voor dat al onze gronden vrij van onkruid blijven zodat we ook hiervoor geen bestrijdingsmiddelen nodig hebben. We hebben heel zuivere grond en die willen we zuiver houden.”

Het draait om kwaliteit
Het zaad wordt op de onkruidvrije percelen rechtstreeks in de grond gezaaid, met voldoende tussenruimte zodat elk blaadje voldoende licht krijgt. Adrie: “Het gaat ons niet om de kwantiteit, maar om de kwaliteit van onze producten. Voorafgaand aan én tijdens de teelt houden we de omstandigheden en het gewas goed in de gaten. Omdat we in de volle grond telen zijn we deels afhankelijk van de natuurlijke omstandigheden, zoals het weer dat soms heel grillig kan zijn. De voorspellingen worden steeds nauwkeuriger en daar maken wij gebruik van om goede, strategische keuzes te maken. Zo zaaien we in drogere perioden percelen in die beter vocht vasthouden. We kunnen deze grond dan prima bewerken en inzaaien, wat belangrijk is om een goed product te krijgen. En tijdens periodes van regen zaaien we op wat hoger gelegen gronden, die goed afwateren.”

Van ontkiemen tot oogsten
“We kunnen niet zaaien op het moment dat het regent, dus grijpen we onze kans als het tussendoor even droog is. Je moet dan snel schakelen en voldoende capaciteit hebben. Daarbij moeten we ook rekening houden met vruchtwisseling. Dit betekent dat elk perceel steeds wordt ingezaaid met een gewas uit een andere plantenfamilie. Hiermee voorkom je bodemziekten”, legt Adrie uit. ”De duur van het teeltproces varieert en is afhankelijk van het soort gewas en de tijd van het jaar. Dat verschilt van een paar weken tot wel vier maanden. Vooral de weersomstandigheden, zoals het licht en de temperatuur, zijn enorm van invloed op de groeisnelheid.”

Pure bladgroenten bij Sligro
Curly kale green
Curly kale red
Landcress babyleaf
Mache (veldsla)
Red chard
Rucola
Veldsla babyleaf
Babyspinazie
Spinazie

Topconditie
“Mizuna groeit ontzettend snel”, vertelt Adrie verder. “Dat kan overigens ook een nadeel zijn. Het is dan extra belangrijk om op het juiste moment te oogsten, zodat de groenten binnen onze specificaties vallen. Omdat de teelten in de zomer korter zijn gebruiken we in die periode minder van onze percelen en kan de grond tot rust komen. We maken ze onkruidvrij en rijden er compost over uit. Wij zeggen zelf altijd: ‘als je niets brengt, kun je ook niets halen.’ We zorgen dus dat de grond in optimale conditie blijft en krijgen er een mooie oogst voor terug. Ik vind het ook heel bijzonder dat onze gronden al ruim een eeuw bewerkt worden en ik zie het als mijn taak ervoor te zorgen dat ook de volgende generatie er de vruchten van kan plukken.”

Zuinig met natuurlijke bronnen
Green Specialties werkt sowieso heel vooruitstrevend op het gebied van duurzaamheid. Dit leverde hun zelfs de ‘groen-blauwe handdruk’ van waterschap Aa en Maas op. Een aanmoedigingsprijs voor projecten en initiatieven van inwoners, (agrarische) bedrijven of samen­werkingsverbanden op het gebied van duurzaamheid. Adrie: “We gebruiken bijvoorbeeld anti-insectennetten en gaan zuinig om met natuurlijke bronnen. Zo maken we gebruik van grondwater om het land te beregenen en wordt het waswater na een reinigingsstap hergebruikt. En de energie die nodig is voor het wassen, drogen en verpakken wordt deels door zonne-energie opgewekt.”

De inzetbaarheid
Jonge bladgroenten worden rauw vaak als basis voor salades gebruikt. Maar je kunt er nog veel meer mee. De fraaie blaadjes zijn ook heel goed inzetbaar als garnering – en paar blaadjes red chard bijvoorbeeld kunnen een gerecht nét afmaken. Veel soorten bladgroenten kun je ook warm verwerken, bijvoorbeeld in een verrassend stamppotje. En denk bij rucola, spinazie en landcress eens aan soepen of meng ze door een pastagerecht voor een extra (smaak)accent. Veel bladgroenten, waaronder natuurlijk rucola, maar ook landcress, lenen zich daarnaast heel goed om een mooie pesto van te maken, die dan weer heel prettig verder te verwerken is in diverse gerechten.

Slamixen bij Sligro
Babyleaf slamix: lollo rosso, groene batavia, tatsoi, mizuna en rood eikenblad
Kruidensla met bloemen: landcress, mizuna, tatsoi, bulls blood, curly kale, red chard, spinazie, eetbare bloemen
Mesclun: lollo rosso, groene batavia, mizuna, tatsoi, rucola, eikenblad, red chard
Rucola babyleaf speciaal: lollo rosso, veldsla, rucola
Slamelange seizoen babyleaf: lollo rosso, groene batavia, eikenblad

Vers bij de vestiging
“Bij het oogsten houden wij de ideale afmeting van de blaadjes en steeltjes aan, zoals die in onze kwaliteitsvoorschriften zijn opgenomen”, aldus Adrie. “We beginnen ’s morgens vroeg met oogsten. Ten eerste omdat het blad stevig en op z’n mooist is als de zon net opkomt. Daarnaast hoeven we de jonge bladgroenten niet zo ver terug te koelen, omdat ze net uit de koudere nacht komen. Na het terugkoelen, wassen en drogen van de groenten worden ze vervolgens verpakt. Als ze hierna weer voldoende zijn teruggekoeld, zijn de jonge bladgroenten klaar voor transport. Zo gaan onze producten die ’s morgens vroeg nog op het land stonden ’s middags al naar Smeding, zodat ze zo vers mogelijk bij
de vestigingen van Sligro aankomen.”